Zware fiscale gevolgen bij te late overstap naar Wtp-proof pensioenregeling

Afgelopen dagen was er in de media berichtgeving over de pensioenregeling van circa 1.6 miljoen werknemers in Nederland. Kern van de berichtgeving is dat wanneer de pensioenregeling niet voor 2028 is aangepast, werkgevers en werknemers direct belasting over pensioenpremie betalen. Dit omdat de regeling niet op tijd is aangepast aan de (fiscale) wetgeving. Omdat wij hier veel vragen over krijgen verduidelijken we graag deze mediaberichtgeving en geven aan welke acties er voor werkgevers zijn.

Aanpassen voor de toekomst
Het is juist dat werkgevers hun regeling voor 1 januari 2028 moeten hebben aangepast aan de Wet toekomst pensioenen. Er moeten door werkgever (en ondernemingsraad) daarom besluiten worden genomen over het wel of niet voortzetten van de huidige regeling. Een belangrijk aandachtspunt is de fiscale zuiverheid van de huidige pensioenregeling: Mag deze op grond van fiscale wetgeving vanaf 2028 nog wel worden uitgevoerd? Als de regeling niet langer passend is dan moet deze voor 1 oktober 2027 zijn aangepast. Verzekeraars hebben ook tijd nodig om de veranderingen in hun administratie door te voeren en hebben gezamenlijk 1 oktober 2027 als deadline gesteld.

Gevolgen niet aanpassen
Als de regeling niet voor 1 januari 2028 is aangepast en de regeling voldoet niet aan de fiscale wetgeving dan is deze fiscaal bovenmatig. Dit heeft een aantal (vervelende) gevolgen:

• De premie-inleg wordt vanaf dat moment als regulier salaris beschouwd; de werknemer betaalt direct loonbelasting over de premie, en werkgevers en werknemers betalen direct premie voor volksverzekeringen. Dit geldt niet alleen voor het premiedeel dat fiscaal niet passend is maar voor de gehele premie.
• Ondanks het fiscaal onzuiver worden van de regeling, is er onveranderd  een pensioentoezegging van de werkgever aan de werknemer. Werkgevers lopen het risico dat een verzekeraar of PPI de uitvoering van de pensioenregeling niet langer uitvoert als deze niet tijdig is aangepast. De pensioenregeling komt niet te vervallen. Als werkgever loop je dan een financieel risico, omdat de werknemers niet langer verzekerd is arbeidsongeschiktheid of nabestaandenpensioen. In dat geval wordt de werkgever aansprakelijk gehouden voor een uitkering op grond van de eerder gedane toezegging.

Aanpassen van het verleden
De toets op fiscale zuiverheid van de regeling heeft alleen betrekking op de toekomstige opbouw. Met andere woorden, zolang de regeling vóór 1 januari 2028 is omgezet naar een beschikbare premieregeling met een leeftijdsonafhankelijke premie-inleg (behoudens het overgangsrecht) voldoet een werkgever aan de nieuwe fiscale kaders. Dit hoeft niet met terugwerkende kracht te worden gewijzigd.

Wat moet de werkgever doen?
Werkgevers met een pensioenregeling bij een verzekeraar of PPI moeten de overstap voor hun medewerkers voor 1 oktober 2027 definitief hebben geregeld. Dit betekent dat:

• Er moet worden bekeken of de huidige pensioenregeling vanaf 2028 nog is toegestaan.
• Bekeken moet worden welke (financiële) gevolgen de aanpassingen aan de nieuwe wetgeving met een leeftijdsonafhankelijke premie-inleg hebben maar ook alternatieven zoals het gebruikmaken van het overgangsrecht.  Hiervoor is tijd nodig. Er zullen berekeningen moeten worden gemaakt en er moet worden bekeken of het pensioenbudget nog passend is.
• Er hoe dan ook (dus ook als gebruik gemaakt wordt van het overgangsrecht) voor nieuwe medewerkers een nieuwe pensioenregeling worden afgesproken.
• Er in alle gevallen (dus ook als de huidige pensioenregeling passend is in de nieuwe fiscale kaders) een nieuwe vorm van nabestaandenpensioen voor overlijden van de medewerker voor de pensioendatum moet worden afgesproken.
• Als er een ondernemingsraad is moet de ondernemingsraad om instemming worden gevraagd en heeft de ondernemingsraad met de wijziging van de pensioenregeling (zowel het ouderdomspensioen als het nabestaandenpensioen in geval van overlijden tijdens het dienstverband) ingestemd. Dit geldt ook als er alleen voor nieuwe medewerkers een leeftijdsonafhankelijke premie-inleg wordt geïntroduceerd.
• De medewerkers is om individuele instemming gevraagd en aan hen moet voldoende zijn toegelicht wat de wijzigingen inhouden.

Wanneer starten?
Tot nu toe is naar schatting pas 20% van de circa 57.000 pensioencontracten overgezet. Veel werkgevers stellen het transitiemoment uit tot een later moment. Om meerdere redenen vinden wij dit onverstandig; het traject en het nemen van het juiste besluit kost tijd, het aantal pensioenadviseurs is beperkt en de (fiscale) gevolgen kunnen flink zijn.

Daarnaast is niet elke pensioenregeling en werkgeversituatie hetzelfde. Wij zullen gezamenlijk moeten bekijken wat bij jullie organisatie past. Wacht dus niet te lang met het starten van het traject en plan tijdig een afspraak met een adviseur in, ook voor afspraken in het jaar 2026.

Meer informatie
Wil je weten hoe wij jullie kunnen helpen? Neem contact op met één van onze specialisten:
Liesbeth Hufen | liesbeth.hufen@montaepartners.nl | +31 (0)6 25 24 59 89