Doelen van Wet pensioencommunicatie nog maar deels bereikt

Doelen van Wet pensioencommunicatie nog maar deels bereikt

16/4/20
De corona pandemie beheerst het maatschappelijk leven en de economie. Dus ook de pensioensector. Hoe komen de pensioenfondsen straks uit de crisis? De enorm gedaalde dekkingsgraden maken de roep om een nieuw stelsel sterker. Ondertussen werken de fondsen hard om de pensioenen te kunnen blijven uitbetalen en communiceren ze met hun deelnemers. Dat laatste is hard nodig, zeker nu. In de commotie van de laatste maanden is een brief van Minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over pensioencommunicatie bijna ongemerkt voorbijgegaan.

Eind januari 2020 heeft de minister een brief naar de Tweede Kamer gestuurd over de evaluatie van de Wet pensioencommunicatie, die sinds 2015 gefaseerd is ingevoerd. De brief is gebaseerd op een uitgebreid rapport van het onderzoeksbureau Regioplan. De onderzoekers hebben gesproken met een aantal belangrijke partijen zoals de Pensioenfederatie, Het Verbond van Verzekeraars en het Pensioenregister. Daarnaast zijn 27 pensioenuitvoerders geïnterviewd, evenals meer dan 1.000 deelnemers. Als straks hopelijk de crisis is overwonnen en het leven weer zijn normale loop krijgt, betekent deze evaluatie extra werk voor pensioenuitvoerders. Het zo zorgvuldig uitgedachte en overal ingevoerde Pensioen 1-2-3 gaat waarschijnlijk weer verdwijnen. Ook het verplichte format voor het UPO gaat op de schop.

Wet wil vier doelen bereiken

Voor we daarop ingaan, roepen we eerst even in de herinnering terug waarom de Wet pensioencommunicatie ook alweer was ingevoerd. De wet wilde vier doelen bereiken:

  1. de deelnemer weet hoeveel pensioen hij of zij kan verwachten;
  2. de deelnemer kan nagaan of dat voldoende is;
  3. de deelnemer is zich bewust van de risico’s van zijn of haar pensioen en
  4. de deelnemer krijgt inzicht in keuzemogelijkheden.

Uit het onderzoek van Regioplan blijkt dat het eerste doel redelijk goed is bereikt, maar de andere doelen, vooral drie en vier, maar ten dele. Het blijkt ook dat veel mensen nog steeds weinig weten over hun pensioen. Verder is duidelijk - het zal niemand verbazen -  dat de interesse in het onderwerp pensioen toeneemt naarmate de pensioendatum dichterbij komt.

Meeste waardering voor Mijnpensioenoverzicht

Van de wettelijke middelen voor pensioencommunicatie blijkt de website www.mijnpensioenoverzicht.nl verreweg het meest effectief en gewaardeerd, op afstand gevolgd door het UPO, terwijl het Pensioen 1-2-3 nauwelijks bijdraagt tot het realiseren van de vier genoemde doelen. Dat laatste is toch wel bijzonder. De startbrief voor nieuwe deelnemers die vroeger vele bladzijden met technisch jargon bevatte, is als laag 1 van het Pensioen 1-2-3 teruggebracht tot een dubbel A-4 met compacte teksten en duidelijke icoontjes. Ook biedt de gelaagdheid mogelijkheden tot het zoeken naar meer informatie. De Pensioenvergelijker maakt het mogelijk snel verschillende regelingen met elkaar te vergelijken. Maar de deelnemers ervaren dit heel anders en de sector is het wel met hen eens. Uitvoerders geven aan dat bovenwettelijke middelen zoals eigen pensioenportals ook bijdragen aan de realisatie van de vier doelen van de wet. Vanuit hun positie gezien is dat logisch. Het is wel duidelijk dat bijeenkomsten waar deelnemers persoonlijk informatie krijgen over hun pensioen meer effect hebben dan schriftelijke communicatie.

Deelnemers willen persoonlijk en interactief

Als we kijken naar de aanbevelingen die de deelnemers doen voor verbetering van de pensioencommunicatie, dan zeggen zij vooral dat het taalgebruik van de informatie eenvoudiger moet. Ze willen ook een overzicht waarin al hun financiële informatie (dus ook van spaargeld en lijfrentes) kan worden samengebracht. Ze willen graag dat de informatie meer wordt toegespitst op hun persoonlijke situatie, dus bijvoorbeeld meer informatie over de eigen pensioenopbouw en minder algemene pensioeninformatie. Ze waarderen persoonlijk advies en zouden meer transparantie willen zien over het gevoerde beleid. Ook zien ze graag dat informatie kan worden gedeeld via interactieve media zoals apps, chats en bijeenkomsten.

Meer sturen op stimuleren van gedrag

Pensioenuitvoerders bevelen aan om minder te sturen op informatieverstrekking en meer op het stimuleren van gedrag. Daarbij past meer persoonsgerichte informatie die mensen aanzet tot actie. Hiervoor zijn nu ook meer technologische mogelijkheden. In het verlengde hiervan dient digitale informatie een volwaardig alternatief te worden voor schriftelijke informatie.  Volgens de uitvoerders moet er niet zo zeer uniformiteit zijn in de communicatiemiddelen als wel in de communicatiedoelstellingen. Ze zien dan ook graag minder wettelijk voorgeschreven formats en willen voorkomen dat er stapeling van informatie plaatsvindt door de verschillende ingezette middelen. Tevens vinden uitvoerders dat er iets moet worden gedaan aan de disbalans tussen uitvoeringskosten en bereikte wetsdoelen.

Informatie moet meer gedreven zijn door vraag

In zijn brief aan de Tweede Kamer noemt Minister Koolmees een aantal beleidsvoornemens. Zo wil hij de informatie passender maken voor de deelnemers. Hij hecht aan een jaarlijks pensioenoverzicht, maar wil de vorm vrijlaten. Het format voor het Pensioen 1-2-3 wil hij afschaffen. Hij wil van informatie ‘verstrekken’ naar ‘ter beschikking stellen’ waarbij de informatie meer vraag- dan aanbodgedreven dient te zijn. Hij wil dat informatie meer aanzet tot actie nemen en denkt zelfs aan het wettelijk verplichten tot een concrete actie, bijvoorbeeld: ga na of u later voldoende pensioen hebt. De minister wil het Pensioenregister doorontwikkelingen en ook de digitale informatieverstrekking verbeteren. In zijn brief heeft hij ook aandacht voor enkele moties van Kamerlid Pieter Omtzigt over meer duidelijke informatie over het nabestaandenpensioen en wat er gebeurt met het pensioen bij waardeoverdracht.

Vervolgstappen

Minister Koolmees zal met de sector in overleg treden over de uitkomsten van het onderzoek en concrete vervolgstappen. Omdat er nu heel andere prioriteiten zijn, zal dat waarschijnlijk nog wel even duren. Het lijkt nu al wel duidelijk dat het Pensioen 1-2-3 en het verplichte UPO-format hun langste tijd hebben gehad. Pensioencommunicatie blijft een belangrijk onderwerp. Wat niet verandert, is dat de wensen en behoeften van de deelnemers daarbij het uitgangspunt moeten zijn.

Lees hier het volledige artikelTerug naar Nieuwsoverzicht

Kunnen wij u helpen?

Neem contact met ons op of laat uw gegevens achter.
Contact