Zwarte zwanen in het Pensioenakkoord

Zwarte zwanen in het Pensioenakkoord

9/4/20

Column door Vandena van der Meer

Tussen alle coronanieuws in, viel mijn oog deze week op het bericht dat de uitwerking van het pensioenakkoord gewoon doorgaat. De verwachting is nog steeds dat er rond de zomer een Hoofdlijnennotitie komt met een uitwerking van verschillende onderdelen.

Een mooi contrast: pensioen, dat per definitie een lange termijn visie nodig heeft, en de coronacrisis waarover we nu dagelijks nieuwe informatie krijgen en waarvoor beleid moet worden bepaald. Maar of je nu op dag basis beleid moet maken in een crisis of over vele jaren voor pensioen: beleidsmakers worden geconfronteerd met dezelfde onzekerheden. Hoe voorspel je wat er gaat gebeuren? Het RIVM heeft wiskundige modellen ontwikkeld waarmee, op basis van data van ziekenhuizen, voorspellingen worden gedaan over de verspreiding van het virus. Dat is belangrijke basis om verder beleid op te bepalen voor de komende dagen, weken en maanden. Deze modellen geven inzicht in het verloop van de verspreiding.

Lees ook: Dekkingsgraden pensioenen hard onderuit. Wat betekent dat voor de werkgever?

Ook bij het ontwerp van pensioenregelingen en het Pensioenakkoord wordt gebruik gemaakt van wiskundige modellen om naar de toekomst te kijken. Maar dan met een veel langere horizon. De Nederlandsche Bank publiceert periodiek economische scenariosets met een horizon van 60 jaar. Dit zijn dan 2.000 verschillende scenario’s over hoe de economie zich gaat ontwikkelen.

Het lastige van voorspellen is dat je dat doet op basis van wat je weet. Je weet niet wat je niet weet. Oftewel: de Zwarte Zwaan-scenario’s. Lang geleden kenden we in Europa alleen witte zwanen. Daarom werd er vanuit gegaan dat zwanen altijd wit waren. Totdat een Europeaan voor het eerst een zwarte zwaan ontdekte: een onverwachte gebeurtenis die niemand had voorspeld.

Met de huidige coronacrisis komen we in een Zwarte Zwaan-scenario. Dit heeft onze generatie nog niet meegemaakt. Toch belanden we niet in chaos als maatschappij. Er komen crisismaatregelen die zoveel mogelijk de gevolgen opvangen. Zo zien we bijvoorbeeld meer bedden op IC’s, het mogelijk maken dat voormalig zorgpersoneel weer in de zorg aan de slag gaat of de Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid, om personeel in zwaar getroffen sectoren tegemoet te komen. Hoewel je een Zwarte Zwaan niet altijd kan voorspelen, wil dat niet zeggen dat je niet voorbereid kan zijn op crisissituaties en maatregelen moet treffen op het moment dat een crisis zich voordoet.

Als we doorgaan met het ontwerpen van pensioenregelingen en met de uitwerking van het Pensioenakkoord moeten we aannames blijven doen over lange-termijnontwikkelingen. En dat kan prima op basis van wat we weten.

Zullen we dan ook met schuin oog kijken naar pensioen in crisissituaties? Het is niet de makkelijkste en meest voor de hand liggende knop om aan te draaien om kosten te besparen. Maar in echte nood zijn er misschien al maatregelen te bedenken waarbij er tijdelijk minder of niet wordt gespaard. Belangrijk is dat de risico’s op overlijden en arbeidsongeschiktheid wel doorlopen.

Oftewel: zullen we een pensioencrisisplan klaar hebben voor als er ineens Zwarte Zwanen aan de horizon verschijnen?

Lees hier het volledige artikelTerug naar Nieuwsoverzicht

Kunnen wij u helpen?

Neem contact met ons op of laat uw gegevens achter.
Contact